Dat hangt volledig af van de weg, en dit is de vraag die je als eerste moet beantwoorden.
Langs een openbare weg doet de gemeente het. De gemeenteraad stelt de straatnaam vast, en het college zorgt voor de borden. Je kunt daar zelf geen bord ophangen, en een eigen bord naast een officieel bord heeft geen enkele status. Wil je een straatnaam gewijzigd of een ontbrekend bord vervangen zien, dan loopt dat via de gemeente.
Op een privéweg, een eigen terrein of een erf is het precies andersom: daar is de gemeente niet verantwoordelijk, en als jij geen bord ophangt, hangt er niets. Dat is het geval bij een inrit met meerdere woningen, een landgoed, een bedrijventerrein met interne wegen, een vakantiepark en een camping. Hier is een straatnaambord geen formaliteit maar gewoon de enige manier waarop iemand de juiste plek vindt.
Deze pagina gaat over die tweede categorie, plus over straatnaamborden die mensen voor zichzelf of als cadeau laten maken.
Waar eigen straatnaamborden hangen
Op een privéweg of gemeenschappelijke inrit, waar een handvol woningen hetzelfde adres deelt en de bezorger anders bij de verkeerde deur staat.
Op een vakantiepark of camping, waar de lanen vaak een eigen naam of nummer hebben die nergens in een navigatiesysteem staat. Zie ook vakantiehuisborden.
Op een bedrijventerrein of bedrijfscampus met interne wegen, laadroutes en meerdere gebouwen.
Op een erf of landgoed, waar het bord bij de inrit de bezoeker vertelt dat hij goed zit voordat hij het hele terrein oprijdt.
Bij een zorginstelling, een scholencomplex of een woonzorgcomplex, waar paden en vleugels vaak straatnamen dragen om de weg te kunnen wijzen.
In een woonwijk in aanbouw, als tijdelijke bebording zolang de definitieve borden er nog niet staan.
Een straatnaambord als cadeau of wanddecoratie
De andere helft van wat hier besteld wordt, hangt nooit buiten.
Een bord met de straat waar iemand opgroeide, met een familienaam in straatnaamvorm, of met een verzonnen naam voor een kinderkamer of een hobbyruimte. Het klassieke blauw-witte ontwerp is onmiddellijk herkenbaar, en dat is precies waarom het als cadeau werkt.
Je bent daarbij niet aan de officiële vormgeving gebonden: andere kleuren, een ander lettertype of een eigen indeling kunnen gewoon. Voor binnen is het formaat meestal kleiner dan het straatbordje dat je buiten zou ophangen.
NEN 1772: wanneer telt die norm?
Voor straatnaam- en huisnummerborden langs openbare wegen bestaat een Nederlandse norm, NEN 1772. Die legt functionele eisen vast aan de afmetingen, de uitvoering, de constructie, de kleuren en de lichttechnische eigenschappen van het bord. Gemeenten bestellen hun borden daarnaar.
Voor een bord op je eigen terrein geldt die norm niet. Je mag daar zelf bepalen hoe het bord eruitziet, en de meeste parken, bedrijven en particulieren kiezen een uitvoering die lijkt op het officiële bord zonder er exact aan te voldoen.
Wordt er in een aanbesteding of door een beheerder expliciet om een NEN 1772-bord gevraagd, zeg dat er dan bij, zodat vooraf duidelijk is wat er geleverd moet worden.
Wat zet je op het bord?
De naam van de weg of de laan, zo groot mogelijk. Dat is het enige wat vanaf rijsnelheid gelezen wordt.
Een ondertekst eronder, kleiner, voor het detail: de huisnummers die aan die kant liggen, de wijk, of de aanduiding van een gebouw. Op officiële borden staat daar vaak de nummerreeks, en op een park de kavelnummers.
Een pijl als het bord op een kruising hangt en de richting moet aangeven.
Houd de naam zelf vrij van afkortingen. "Laan" voluit leest sneller dan "Ln.", en op een bord dat je zelf laat maken is er geen reden om ruimte te besparen die je ook gewoon kunt bijbestellen.
Leesbaar vanaf de weg
Het blauw-witte ontwerp is niet toevallig: wit op donkerblauw geeft een hoog contrast dat ook bij schemering standhoudt. Kies je een andere kleurstelling, houd dat contrast dan aan.
Bepaal de hoogte van de letters op de snelheid waarmee eraan voorbij gereden wordt. Een bord op een camping waar stapvoets gereden wordt, mag veel kleiner dan een bord bij de inrit van een bedrijventerrein.
In de reflecterende uitvoering licht het bord op in de koplampen. Dat is de moeite waard op een onverlichte weg, een erf of een park — precies de plekken waar gasten 's avonds aankomen.
Aluminium is het materiaal dat hiervoor gebruikt wordt. Het roest niet, blijft vlak op een paal en verschiet niet in de zon.
Bevestigen
Op een paal, met beugels of een buisklem om een bestaande paal. De gebruikelijke oplossing langs een weg of een laan.
Aan een gevel of een muur, met schroefgaten of met afstandhouders. Veel gebruikt op een erf en bij een hoekpand.
Aan een hek of een toegangspoort, bij de ingang van een terrein.
Dubbelzijdig als het bord op een kruising staat en van twee kanten gelezen moet worden.
Je straatnaambord ontwerpen
In de ontwerptool typ je de straatnaam en de ondertekst, kies je de kleuren en het lettertype en zie je het bord opbouwen terwijl je werkt. Je bepaalt zelf de verhouding en de afmeting, wat bij een straatnaambord belangrijker is dan bij de meeste borden: de lengte volgt uit de naam, en een lange laan heeft een langer bord nodig dan een korte steeg.
Gaat het om een reeks borden voor een park of een terrein, ontwerp er dan één en wissel per exemplaar alleen de naam. Dan ziet de hele bewegwijzering er als één geheel uit.
Of je nu zoekt op straatnaambord bestellen, straatnaamborden kopen, straatbord laten maken of straatnaambordje: het gaat om hetzelfde product, en je maakt het hier op maat.
Hoort het bij de straat, of bij het huis?
Gaat het om het nummer van een woning in plaats van de naam van de weg, kijk dan bij huisnummerbordjes.
Staat het bord bij de ingang van een bedrijf en moet er een bedrijfsnaam op in plaats van een wegnaam, dan hoort dat bij bedrijfsborden.
Veelgestelde vragen
Mag ik zelf een straatnaambord ophangen?
Op je eigen terrein of aan je eigen gevel mag dat. Langs een openbare weg niet: daar stelt de gemeenteraad de straatnaam vast en plaatst de gemeente de borden. Een eigen bord heeft daar geen status.
Wat zijn de regels voor straatnaamborden?
Voor de openbare ruimte geldt de norm NEN 1772, die eisen stelt aan afmetingen, uitvoering, constructie, kleuren en lichttechnische eigenschappen. Op privéterrein geldt die norm niet en bepaal je het ontwerp zelf.
Wie plaatst de straatnaamborden op een privéweg?
De eigenaar of de beheerder. De gemeente is daar niet verantwoordelijk voor, dus op een park, een landgoed of een bedrijventerrein hangt alleen een bord als iemand het laat maken.
Kan ik een straatnaambord met eigen tekst laten maken?
Ja. Je typt de straatnaam en de eventuele ondertekst zelf in en kiest kleur, lettertype en formaat. Een verzonnen naam kan net zo goed als een bestaande.
Welk materiaal is geschikt voor buiten?
Aluminium. Het roest niet, blijft vlak op een paal en de kleuren verschieten niet. Op een onverlichte plek is de reflecterende uitvoering het overwegen waard.
Kan er een ondertekst onder de straatnaam?
Ja, dat is de gebruikelijke opbouw: de naam groot, daaronder kleiner de huisnummerreeks, de wijk of het kavelnummer.
Hoe groot moet een straatnaambord zijn?
Dat volgt uit twee dingen: de lengte van de naam en de snelheid waarmee eraan voorbij gereden wordt. Meet de plek op en ontwerp daarnaartoe; vaste formaten zijn er niet.
Kan ik een straatnaambord binnen ophangen?
Ja, en dat gebeurt vaak. Als cadeau of wanddecoratie wordt het formaat meestal kleiner gekozen dan bij een bord dat echt langs een weg hangt.
Kan ik er één bestellen?
Ja, vanaf één stuk — en voor een park of terrein ontwerp je het bord één keer en bestel je de hele reeks in dezelfde uitvoering.
